روزبهان البقلي الشيرازي ( شطاح فارس )
586
شرح شطحيات ( فارسى )
467 فصل ( فى شطح الحصرى أيضا ) ( 1161 ) حصرى در شطح گويد كه « مرا دو نظر است . به يك نظر شما را مىبينم ، و به يك نظر ديگر شما را نمىبينم . » « 5 » ( 1162 ) قال : به آنچ شما را مىبينم ، نظر ظاهرست ، و به آنچ شما را نمىبينم ، نظر روح . ناتوان ديد « 7 » ، كه در غرقاب « 6 » عشق ميان طوفان بود . بدان نظر قدم را بقدم ديدى . و كاروان خاقان چين تجلّى را جاسوسى كردى از آن ديده بسرّ « ما زاغَ الْبَصَرُ » « 9 » . از آن بصر در غير نگاه نكردى . حديث جلوهگر الهى دلستان ذو الجلالى بنگر ، كه در تماشاگاه بستان نماز ، چون مرغان عاشق هلال مشاهده را گفت « تعبد اللّه كانّك تراه . » « 12 » درين نظر از غير در وحدت مشاركت نيست . يكدم ، اى ديدهور ! در بزم شيران عشق - « قُلِ اللَّهُ ثُمَّ ذَرْهُمْ » « 13 » - بايست . نظر ديگر نظر دلست ببصر فراست ، كه آن نور عالم ملكوتست . در چشم عقل به آن نور ظاهر و باطن كون بديدى . ببين كه شمع گيتىنماى و بيابان ازلپيماى - عليه السّلام - چه مىگويد در حديث نيكبينان سطر آيات و دفترخوانان متشابهات كه « اتّقوا فراسة المؤمن ، فانّه ينظر بنور اللّه . » ( 1163 ) نقش نگار قدم چون بر حرف تقويم آن قلم در آدم
--> ( 5 ) نمىبينم M : مىبينم S ( 7 ) ديد : بود SM ( 6 ) غرقاب M : غرفات S ( 9 ) ما زاغَ . . : سورهء 53 ( النجم ) آيهء 17 ( 12 ) تعبد A : اعبدوا SM ( 13 ) قُلِ اللَّهُ . . : سورهء 6 ( الانعام ) آيهء 91